Σε πλήρη εφαρμογή βρίσκεται πλέον ο Νόμος 5221/2025, ο οποίος επιφέρει ριζική μεταβολή στο Κληρονομικό Δίκαιο, καθιστώντας τον συμβολαιογράφο τον αποκλειστικά αρμόδιο λειτουργό για τη δημοσίευση των διαθηκών. Με γνώμονα την ταχύτητα και την ασφάλεια δικαίου, η νέα διαδικασία καταργεί την εμπλοκή των Ειρηνοδικείων και Πρωτοδικείων, ακόμη και για υποθέσεις που εκκρεμούν ή αφορούν θανάτους προγενέστερων ετών.

Το Μέγεθος της Αλλαγής: 14.000 εκκρεμείς διαθήκες μεταφέρονται από τα δικαστήρια στους συμβολαιογράφους, μειώνοντας το χρόνο αναμονής από 12 μήνες σε λίγες ημέρες.

1. Άρση Χρονικών Περιορισμών: Αναδρομική Ισχύς

Παρότι η αρχική εφαρμογή του νόμου αφορούσε θανάτους από την 1η Νοεμβρίου 2025 και εντεύθεν, η ανάγκη αποσυμφόρησης του δικαστικού συστήματος οδήγησε σε νομοθετική ρύθμιση με αναδρομική ισχύ μέσω του Νόμου 5264/2025.

28/7/2025

Νόμος 5221/2025

Δημοσίευση στο ΦΕΚ 133/Α/28-7-2025. Αρχική εφαρμογή για θανάτους από 1η Νοεμβρίου 2025 και μετά.

28/7/2025
1/11/2025

Έναρξη Λειτουργίας

Λειτουργία ψηφιακής πλατφόρμας diathikes.gr. Έναρξη αρμοδιότητας συμβολαιογράφων.

1/11/2025
19/12/2025

Νόμος 5264/2025

Αναδρομική ισχύς! ΦΕΚ 239/Α/19-12-2025. Επέκταση αρμοδιότητας για ΟΛΕΣ τις διαθήκες ανεξαρτήτως ημερομηνίας θανάτου.

19/12/2025
ΣΗΜΕΡΑ

Πλήρης Εφαρμογή

Πλήρης εφαρμογή του νέου συστήματος. Αποσυμφόρηση 14.000 εκκρεμών υποθέσεων από τα δικαστήρια.

2026

Τι σημαίνει πρακτικά;

Σήμερα, Ιανουάριο του 2026, ο συμβολαιογράφος έχει την αρμοδιότητα να δημοσιεύσει διαθήκη και να εκδώσει το σχετικό πιστοποιητικό ανεξαρτήτως του χρόνου θανάτου του διαθέτη. Η διάκριση «παλαιών» και «νέων» υποθέσεων ως προς τη διαδικασία έχει εξαλειφθεί.

2. Ποιους Αφορά η Αλλαγή;

Η νέα νομοθεσία αφορά όλους τους κληρονόμους και δικαιούχους που:

Ενδιαφερόμενοι Πολίτες
  • Έχουν υπό την κατοχή τους διαθήκη προς δημοσίευση.
  • Περιμένουν χρόνια σε Ειρηνοδικείο ή Πρωτοδικείο για δημοσίευση διαθήκης.
  • Αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στη διεκπεραίωση κληρονομικών υποθέσεων.
  • Χρειάζονται άμεση πρόσβαση σε κληρονομιαία περιουσία (π.χ. για είσπραξη ενοικίων).

3. Η «Απόσυρση» από το Δικαστήριο

Το κρισιμότερο ζήτημα που απασχολεί χιλιάδες κληρονόμους είναι η τύχη των αιτήσεων που έχουν ήδη κατατεθεί στα δικαστήρια και εκκρεμούν για μεγάλο χρονικό διάστημα (π.χ. με ορίζοντα το 2026 ή 2027).

1

Βεβαίωση Απόσυρσης

Για αιτήσεις που κατατέθηκαν πριν τις 19/12/2025, απευθυνθείτε στη γραμματεία του Πρωτοδικείου και ζητήστε βεβαίωση απόσυρσης της αίτησης.

2

Κατάθεση σε Συμβολαιογράφο

Καταθέστε τη διαθήκη σε συμβολαιογράφο μαζί με τη βεβαίωση απόσυρσης. Εάν έχετε το πρωτότυπο στα χέρια σας, μπορείτε να αγνοήσετε την χρονοβόρα δικαστική διαδικασία που εκκρεμεί.

3

Άμεση Ολοκλήρωση

Ο συμβολαιογράφος προχωρά στη δημοσίευση εντός 3-7 εργάσιμων ημερών. Η παλιά διαδικασία στο δικαστήριο σταματά.

Συμβολαιογραφείο Χριστίνας Χ. Πάχου
Αναλαμβάνουμε άμεσα με υπευθυνότητα και ασφάλεια της δημοσίευση της διαθήκης σας με το νέο νόμο. Καλέστε μας τώρα για ραντεβού.

4. Ο Ρόλος των Δικηγόρων

Παρότι η αρμοδιότητα μεταφέρθηκε, οι δικηγόροι διατηρούν σημαντικό και σε ορισμένες περιπτώσεις υποχρεωτικό ρόλο.

Απλή Δημοσίευση

Για την απλή δημοσίευση δημόσιας ή μυστικής διαθήκης, η παρουσία δικηγόρου δεν είναι υποχρεωτική, αν και η νομική συμβουλή συνιστάται για τον φορολογικό σχεδιασμό και τη διαχείριση της κληρονομιάς.

Ιδιόγραφη Διαθήκη (Υποχρεωτικό)

Σύμφωνα με το άρθρο 808Α ΚΠολΔ, για την κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως «κυρίας» (αναγνώριση γνησιότητας), η παράσταση πληρεξουσίου δικηγόρου είναι υποχρεωτική. Απαιτούνται επίσης δύο μάρτυρες.

Επίσης, οι δικηγόροι μπορούν να πιστοποιούν επίσημες μεταφράσεις ξενόγλωσσων διαθηκών βάσει του ν. 4194/2013 (Α΄ 36) .

5. Διαδικασία & Απαιτούμενα Δικαιολογητικά

Ο συμβολαιογράφος ενεργεί εντός αυστηρού πλαισίου ελέγχου και καταχωρίζει τη διαθήκη στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Διαθηκών. Η διαδικασία είναι πλέον απλή και γρήγορη.

1
Συλλογή Εγγράφων

Διαθήκη, Ληξιαρχική Θανάτου, Ταυτότητα αιτούντος.

2
Κατάθεση σε Συμβολαιογράφο

Υποβολή του φακέλου στον πιστοποιημένο λειτουργό.

3
Ηλεκτρονικός Έλεγχος

Καταχώριση και έλεγχος στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Διαθηκών.

4
Ολοκλήρωση & Πιστοποιητικό

Άμεση έκδοση πράξης δημοσίευσης (3-7 ημέρες).

Αναλυτική Λίστα Δικαιολογητικών
  • Πρωτότυπη Διαθήκη.
  • Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου του διαθέτη.
  • Ταυτότητα ή Διαβατήριο του αιτούντος.
  • Πιστοποιητικό Οικογενειακής Κατάστασης (κατά περίπτωση).
  • Βεβαίωση απόσυρσης από δικαστήριο (μόνο αν υπήρχε εκκρεμής αίτηση που αργούσε).

6. Ειδικές Περιπτώσεις

Διαθήκες στο Εξωτερικό

Για διαθήκες που συντάχθηκαν ή φυλάσσονται στο εξωτερικό, απαιτείται επίσημη μετάφραση (από ορκωτό μεταφραστή, δικηγόρο ή προξενική αρχή) και πιστοποίηση γνησιότητας (Apostille). Μπορείτε μέσω πληρεξουσίου να ορίσετε δικηγόρο στην Ελλάδα για να σας βοηθήσει το οποίο αναλαμβάνουμε για εσάς όπου χρειάζεται.

Πολλαπλές Διαθήκες;

Εάν εντοπιστούν πολλαπλές διαθήκες του ίδιου διαθέτη, ισχύει η τελευταία χρονολογικά. Οι προηγούμενες θεωρούνται ανακληθείσες, εκτός εάν περιέχουν ρήτρες που δεν αντιβαίνουν στη νεότερη.

7. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Ναι, αφορά όλες τις διαθήκες ανεξαρτήτως τύπου (ιδιόγραφες, δημόσιες, μυστικές) και χρόνου σύνταξής τους.

Ναι, με τον νόμο 5264/2025 δόθηκε αναδρομική ισχύς. Ο συμβολαιογράφος έχει αρμοδιότητα ανεξαρτήτως χρόνου θανάτου.

Μπορείτε να ζητήσετε βεβαίωση απόσυρσης από τη γραμματεία του δικαστηρίου και να προσφύγετε απευθείας σε συμβολαιογράφο. Η παλιά διαδικασία που εκκρεμεί στο δικαστήριο σταματά και δεν χρειάζεται να περιμένετε άλλο.

. Για την κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας, η παράσταση πληρεξουσίου δικηγόρου είναι υποχρεωτική (άρθρο 808Α ΚΠολΔ).Για την απλή δημοσίευση, έχετε την επιλογή να αναθέσετε σε δικηγόρο τη διαδικασία για λογαριασμό σας.

Ναι. Η δημοσίευση δεν εμποδίζει την άσκηση δικαιωμάτων. Μπορείτε να προσβάλετε τη γνησιότητα ή εγκυρότητα στα δικαστήρια, καθώς ο συμβολαιογράφος δεν κρίνει επί της ουσίας τέτοιες διαφορές.

Χριστίνα Πάχου

Σχετικά με τη Συγγραφέα

Η Χριστίνα Πάχου είναι Συμβολαιογράφος Αθηνών με εξειδίκευση στο Κληρονομικό Δίκαιο, παρέχοντας άμεση εξυπηρέτηση για τη δημοσίευση διαθηκών βάσει του νέου νομοθετικού πλαισίου.

  • ★ Συμβολαιογράφος Αθηνών
  • ★ Κληρονομικό Δίκαιο
Σχετική Νομοθεσία: Ν. 5221/2025 (ΦΕΚ 133/Α) & Ν. 5264/2025 (ΦΕΚ 239/Α).