Νομοθεσία · Συμβολαιογραφικές πράξεις
Υποχρεωτική παράσταση δικηγόρου σε συμβόλαια άνω των 50.000 ευρώ
Το σχέδιο εκσυγχρονισμού του Κώδικα Δικηγόρων προβλέπει υποχρεωτική παράσταση δικηγόρου σε δικαιοπραξίες άνω των 50.000 ευρώ.
Η υποχρεωτική παράσταση δικηγόρου στις συμβολαιογραφικές πράξεις ενδέχεται να επανέλθει. Το σχέδιο εκσυγχρονισμού του Κώδικα Δικηγόρων την προβλέπει για εμπράγματες και ενοχικές δικαιοπραξίες με αντικείμενο άνω των 50.000 ευρώ. Με τον ν. 4093/2012 η παράσταση έγινε προαιρετική για όλα τα μέρη από 1.1.2014, και η επαναφορά της αποτελεί διαχρονικό αίτημα του δικηγορικού σώματος.
Τη ρύθμιση παρουσίασε ο πρόεδρος της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, Ανδρέας Κουτσόλαμπρος, στις εργασίες της Ολομέλειας στην Ερμούπολη τον Σεπτέμβριο του 2026. Το σχέδιο αναμένει την έγκριση του Πρωθυπουργού και των συναρμόδιων υπουργών.
Τι προβλέπει η νέα διάταξη
Σύμφωνα με το κείμενο του σχεδίου, η παράσταση δικηγόρου είναι υποχρεωτική στις εξής περιπτώσεις:
- σε δικαιοπραξίες με αντικείμενο τη σύσταση, μετάθεση, αλλοίωση, τροποποίηση ή κατάργηση ενοχικών και εμπραγμάτων δικαιωμάτων,
- σε πράξεις για πλοία και αεροσκάφη,
- στη σύνταξη κληρονομικών συμβάσεων.
Προϋπόθεση είναι το συνολικό αντικείμενο να υπερβαίνει τις 50.000 ευρώ, ανεξαρτήτως του τόπου όπου βρίσκεται το ακίνητο. Εξαιρείται η εξάλειψη υποθηκών και προσημειώσεων. Στα καθήκοντα του δικηγόρου περιλαμβάνεται η σύνταξη σχεδίου της σύμβασης, ενώ το ύψος της αμοιβής θα καθοριστεί από την πολιτεία.
Κατά το μεταβατικό καθεστώς του ν. 4093/2012, που ίσχυσε έως το τέλος του 2013, η παράσταση ήταν υποχρεωτική μόνο για τον αποκτώντα το δικαίωμα, μόνο στις επαχθείς δικαιοπραξίες και μόνο άνω των 80.000 ευρώ. Το νέο σχέδιο δεν περιέχει αυτούς τους περιορισμούς. Δεν διευκρινίζει όμως αν η υποχρέωση θα αφορά όλα τα συμβαλλόμενα μέρη και τις χαριστικές πράξεις.
Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων ζήτησε από τον Υπουργό Δικαιοσύνης να εξαιρούνται από την υποχρέωση οι δικαστικοί και εισαγγελικοί λειτουργοί, τα μέλη του κύριου προσωπικού του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, οι συμβολαιογράφοι και οι υποθηκοφύλακες, όπως προέβλεπε στο προηγούμενο καθεστώς το άρθρο 11 παρ. 7 του Κώδικα Συμβολαιογράφων (ν. 2830/2000).
Γονικές παροχές και δωρεές
Η πιθανή επέκταση της υποχρέωσης στις χαριστικές πράξεις έχει πρακτική σημασία. Οι γονικές παροχές και οι δωρεές μεταξύ συγγενών θεωρούνται συχνά απλές πράξεις, απαιτούν όμως τον ίδιο έλεγχο με μια αγοραπωλησία:
- συμμόρφωση με τον ν. 4495/2017 για τις αυθαίρετες κατασκευές,
- Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου όπου απαιτείται,
- συμφωνία με τις κτηματολογικές εγγραφές,
- προστασία της νόμιμης μοίρας.
Τι σημαίνει για αγοραστές και πωλητές
Αν η ρύθμιση ψηφιστεί ως έχει, η παράσταση δικηγόρου θα απαιτείται σε κάθε συμβόλαιο με αντικείμενο άνω των 50.000 ευρώ. Αν θα αφορά και τα δύο μέρη ή μόνο τον αγοραστή, όπως το 2013, και αν θα καλύπτει τις γονικές παροχές και δωρεές, που το 2013 εξαιρούνταν, θα κριθεί από την τελική διατύπωση.
Η αμοιβή του δικηγόρου θα καθορίζεται από την πολιτεία και το ύψος της δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί. Το ποσό αυτό θα αποτελεί πρόσθετο κόστος της μεταβίβασης, το οποίο οι συμβαλλόμενοι καλό είναι να υπολογίζουν από την αρχή, μαζί με τον φόρο και τα συμβολαιογραφικά έξοδα.
Έως την ψήφιση και την έναρξη ισχύος της νέας διάταξης, η παράσταση δικηγόρου παραμένει προαιρετική. Η ρύθμιση βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει αποστείλει σχέδιο διατάξεων στην Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων, η οποία το αποδέχθηκε κατ' αρχάς με παρατηρήσεις, αλλά το σχέδιο δεν έχει αναρτηθεί σε δημόσια διαβούλευση ούτε κατατεθεί στη Βουλή, και επίσημο χρονοδιάγραμμα δεν έχει ανακοινωθεί. Εφόσον η νομοθετική διαδικασία προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις, δεν αποκλείεται η υποχρεωτική παράσταση να εφαρμοστεί μέσα στο 2027, ακόμη και στο πρώτο εξάμηνο. Όσοι σχεδιάζουν μεταβίβαση τους επόμενους μήνες καλό είναι να παρακολουθούν τις εξελίξεις.
Αγορά, πώληση, δωρεά ή γονική παροχή ακινήτου;
Στο Συμβολαιογραφείο Χριστίνας Γ. Πάχου συντονίζουμε κάθε μεταβίβαση, από τον έλεγχο των εγγράφων έως την υπογραφή του συμβολαίου και την καταχώρηση στο Κτηματολόγιο.
Μεσίτες, σύμβουλοι ακινήτων και νομικοί συνεργάτες: αναλαμβάνουμε τη συμβολαιογραφική διαχείριση φακέλων, υπεύθυνα και συντονισμένα. Νέες συνεργασίες είναι πάντοτε ευπρόσδεκτες.
